Văn hóa Phật giáo Bhutan qua lễ hội tháng 3-4

Bhutan không chỉ nổi tiếng là “vương quốc hạnh phúc”, mà còn được biết đến như một trong những quốc gia gìn giữ văn hóa Phật giáo Kim Cương thừa (Vajrayana) nguyên bản và trọn vẹn nhất thế giới. Và nếu muốn cảm nhận rõ nhất tinh thần ấy, hãy đến Bhutan vào tháng 3 – 4, khi mùa xuân về và các lễ hội tôn giáo lớn bắt đầu diễn ra.

 

Từ tháng 3 đến tháng 4, nhiều địa phương tại Bhutan tổ chức lễ hội Tshechu lễ hội tôn giáo quan trọng nhằm tôn vinh Guru Rinpoche (Padmasambhava), vị đại sư đã truyền bá Phật giáo vào Bhutan thế kỷ VIII. Trong đó nổi bật nhất là: Paro Tshechu (tháng 3 – 4) và Punakha Drubchen & Tshechu (tháng 3). Các lễ hội thường kéo dài 3–5 ngày, tổ chức tại sân các tu viện (Dzong) với sự tham gia của nhà sư, người dân địa phương và du khách quốc tế.

 

Múa mặt nạ Cham – Biểu tượng tâm linh sâu sắc

Điểm đặc trưng của lễ hội là các điệu múa Cham những vũ điệu linh thiêng do các nhà sư thực hiện.  Các nhà sư khoác lên mình trang phục rực rỡ, đeo mặt nạ thần linh, hộ pháp hay các biểu tượng tâm linh. Mỗi điệu múa không chỉ mang tính biểu diễn mà còn chứa đựng thông điệp sâu sắc:

• Nhắc nhở con người về luật nhân quả

• Tôn vinh cái thiện chiến thắng cái ác

• Cầu nguyện cho bình an và giải thoát

• Mỗi chiếc mặt nạ đại diện cho một vị thần, hộ pháp hoặc nhân vật tâm linh

 

Không chỉ mang tính nghệ thuật, Cham là hình thức truyền tải giáo lý Phật giáo đến cộng đồng, giúp người dân tích lũy công đức khi chiêm bái. Trong tiếng trống, tiếng kèn dài vang vọng giữa núi non Himalaya, bạn không chỉ xem một màn trình diễn bạn đang chứng kiến một nghi thức tâm linh đã tồn tại hàng trăm năm.

 

Một trong những khoảnh khắc thiêng liêng nhất của lễ hội tháng 3–4 là nghi thức mở Thongdrel – bức tranh thangka khổng lồ thêu hình Đức Phật hoặc Guru Rinpoche. Ngày cuối cùng của lễ hội diễn ra nghi thức treo Thangka khổng lồ (Thongdrel) – bức tranh Phật linh thiêng được mở ra lúc bình minh. Người dân tin rằng chỉ cần chiêm bái bức thangka này cũng có thể gột rửa nghiệp chướng và mang lại phước lành. Bức thangka chỉ được mở vào rạng sáng ngày cuối cùng và hạ xuống trước khi mặt trời lên cao. Người Bhutan tin rằng chiêm bái Thongdrel giúp thanh tẩy nghiệp chướng và mang lại phước lành lớn lao

 

Điều đặc biệt ở Bhutan là tôn giáo không tách rời đời sống. Người dân mặc trang phục truyền thống Gho và Kira đến dự lễ. Gia đình quây quần, trẻ em vui đùa trong sân Dzong, người già lần tràng hạt cầu nguyện. Sắc màu rực rỡ hòa cùng khung cảnh tu viện cổ kính tạo nên bức tranh văn hóa sống động, thể hiện sự gắn kết giữa tôn giáo và đời sống thường nhật.

 

Không chỉ là chuyến du lịch ngắm hoa, hành trình đến Bhutan mùa này còn là cơ hội hòa mình vào đời sống tâm linh sâu sắc của người dân bản địa. Giữa hoa xuân rực rỡ và tiếng trống lễ hội vang vọng trong tu viện cổ kính, bạn sẽ cảm nhận được nhịp sống chậm rãi và sự bình an rất riêng của “Vương quốc Hạnh phúc”.